‘Unexpressed emotions will never die. They are buried alive and will come forth later in uglier ways.’
Sigmund Freud, zenuwarts, 1856 – 1939
1
Bang
1944
0 jaar
In de oorlog, vlak na D-day vindt op 2 juli 1944 in het Academisch Ziekenhuis in Leiden de geboorte plaats van een ongewenst kind. Hij krijgt van zijn vader de bijbelse naam Johannes. De zevende baby uit het derde huwelijk van de veertigjarige Antje Brussee. Na zes bevallingen is het welletjes. Ook dat nog, ik had zo gehoopt op een meisje.
2
Scharminkel
1951
7 jaar
Wanneer ik het gordijn in de alkoof opschuif zie ik moeder rond het bed van oma lopen en een beetje snikken. Is haar moeder dood?
Bij de ceremonie rond de kist in de voorkamer mag ik niet zijn, wacht maar op de gang.
De voorkamer is nu vrijgekomen voor Coby met haar verloofde Luc Mieremet, een man die schreeuwend praat en ook hard en overdreven lacht.
3
Incasseren
1954
10 jaar
Een jongen uit de klas komt na schooltijd dagelijks op mij af. Dreigend zegt hij: je bent net een meisje en loopt achter mij aan. Ik ren hard naar huis en durf niet achterom te kijken.
Elke ochtend wanneer de wijzers van de klok richting twaalf uur gaan begint mijn hart sneller te kloppen.
4
Zenuwen
1957
13 jaar
Voetballen is leuk, ook al kan ik er niet veel van. Op alle plaatsen van het elftal probeert de begeleider mij uit. Als keeper bevalt het mij het meest vanwege de show die ik met duiken kan maken. Als de bal het doel ingaat maar de duik was goed ben ik niet ontevreden.
5
Zo zijn
1961
17 jaar
Mooie Rob is enthousiast om mee te doen aan een parodie op radioprogramma’s. We improviseren vanuit een kader dat Sam bedenkt. Een reportage, een buitenlands commentaar en een kookrubriek. Lachen veel. Ik leer hem wat beter kennen.
6
Bevrijd
1965
21 jaar
In de trein naar Eindhoven voelt het als het begin van mijn leven. Wat ik de afgelopen jaren heb geleerd neem ik mee. De bagger van thuis en de grijze periode op de mulo ligt achter mij, vergeet het. Alle banden met Leiden heb ik in een keer doorgesneden.
7
Naakt
1969
25 jaar
De eerste rol die ik van Fons krijg is die van priester in een documentair toneelstuk over Markies de Sade. De voorstelling bestaat uit fragmenten, uitspraken en scenes.
Als priester in een lang zwart gewaad met een eindeloos rijtje knoopjes word ik bewegend op muziek door twee meisjes volledig van het zwarte kledingstuk ontdaan. We weten niet dat de zedenpolitie in de zaal zit.
8
Bekend
1974
30 jaar
Na screentest en welkom telegram is het zover. De personeelsfunctionaris van de Vara zegt: je maakt een sprong, van speldocent naar tv presentator! Voor mij voelt het als een spannend avontuur. Pissen.
Zal het verschijnsel bekende Nederlander iets met mij gaan doen?
9
Duikeling
1982
38 jaar
Op een dag gaat een wens in vervulling: een dramaserie regisseren voor de Ikon. Samen met Mia Meyer ontwikkelen we serie de Filmers. Weliswaar heb ik het druk maar hiervoor moet alles wijken. Voor Bart heb ik nauwelijks nog tijd.
10
Twee levens
1986
42 jaar
Het lesgeven bij opleidingen is succesvol en zorgt dat ik mij steeds beter ga voelen. Ik krijg zin in reizen. Verdien voldoende om in een wintervakantie naar Australia te gaan, familie en mijn oude vriend Stephen op te zoeken. Hij heeft John meegenomen naar zijn geboorteland.
11
Turbulentie
1992
48 jaar
Tijdens de laatste dagen van een cursus hoor ik van Sam dat moeder is gestorven. De laatste dagen van een cursus maak ik nog af.
Op zaterdag, twee dagen later sta ik alleen naast de kist in een kamer van het verzorgingshuis. Een pissebed loopt over een vloertegel.
12
Afscheid
1998
54 jaar
Wat nu? Hoe kom ik fatsoenlijk weg? Annet stelt voor haar vriend Huub mee te nemen wanneer ik een gesprek moet voeren met de personeels functionaris. Zij is de spreekbuis van de directeur. Op een gegeven moment vraagt zij hem: bent u advocaat? Eerlijk antwoordt hij: Ja.
Ik weet op dat moment: mijn afscheid zal hard en verre van leuk worden.
13
Himalaya
2005
59 jaar
In de herfst tijdens het inpakken voor de reis naar Thailand besluit ik het boek over urinetherapie mee te nemen. Ik kocht het een poosje geleden in de esotherische boekhandel Himalaya in de Warmoestraat. Destijds intrigeerde mij de nogal ongewone titel.
14
Hartklep
2011
64 jaar
No Dan, you will not die, fluister ik in zijn oor. Door mijn hoofd gonst het nee, nee nee dat mag niet gebeuren. Het duurt even voor ik helder kan denken.
Aan een zuster vraag ik naar een dokter. Ik loop snel in de richting die ze wijst. Een man in een witte jas zit half verdoofd achter een soort bureau what is the best hospital in town?
15
Bedrog
2017
70 jaar
In Nederland fiets ik elke dag zowel binnen als buiten Amsterdam. Kijk naar goede films in Rialto. Maak een afspraak met een oude vriend zoals Annet of Conny, neef Luc in Groningen. Luc is de enige van de familie met wie ik communiceer. Zo lees ik in een mail van hem dat Bep, de vrouw van Sam is gestorven. Na een jaar bel ik Sam, wil mijn broer weer zien.
16
Knuffels
2021
78 jaar
Ik besluit mijn flat in het vaderland op te zeggen. Charles draagt zorg voor de afhandeling. Hij geeft spullen met waarde mee aan Eugene om in familiebeheer te houden. Aan de telefoon vertel ik Sam geen idee te hebben of ik ooit nog naar Nederland kom.
17
Zwerfziel
2026
81 jaar
Geheel onverwacht krijg ik een mail van iemand uit de familie die ik niet ken. Kyra, de dochter van Wilco, een zoon van mijn halfbroer Wim. Zij vraagt mij een interview te geven voor een analyse van ons gezin vanaf mijn geboorte in 1944. Voor een schoolproject.
