Sint Show

M van manipulatie

Bij het binnengaan van het cafe ziet Pierre dat zijn collega al achter het bier zit.
‘Walter man, het lukt mij niet een manier te vinden ….’
‘Hou op met je hersens pijnigen, ik heb de oplossing.’

Walter steekt zijn hand op voor drank.
‘Dat meen je niet. Denk je echt dat wij de massa uit die hypnotische slaap kunnen halen?’
De ogen van Walter fonkelen.
‘Na die mislukte pogingen met klimaatfabels en plandemie gaat het ons nu lukken, wedden? Het zit hem in de formulering. De woorden wakker en kritisch vermijden.’
Nieuwsgierig schuift Pierre naast Walter.
‘Dat is alles? Proost.’
‘Nee. Ik heb een geweldige autoriteit gevonden met onbetwistbaar gezag! Die de sympathie heeft van jong tot oud. Via hem glijdt onze waarschuwing bij iedereen erin als zoete koek of beter: speculaas. Beter dan het jeugdjournaal.’
‘Bedoel je op televisie? Dat zou schitterend zijn.’
Eddy, de barkeeper volgt hun gesprek.
‘Heb je bezwaar tegen een verkleedpartij?’
Pierre schudt zijn hoofd en trekt verbaasd zijn wenkbrauwen op.
‘Verkleden hoor ik! Mag ik meedoen?’, vraagt Eddy.

In een kleedkamer van de Leidse Schouwburg kijkt Pierre in de spiegel. Het kleurrijke kostuum met de pofbroek past precies. Het zwart op zijn gezicht heeft hem onherkenbaar gemaakt. Door de intercom wordt Zwarte Piet verzocht naar het podium te komen. Pierre grijnst en pakt de roede. Door inspanningen van Walter is straks de persconferentie rechtstreeks op televisie te zien.
Een lege troon prijkt midden op het podium. Het doek is dicht. Pierre kijkt omhoog naar Walter, ziet dat hij met een hand de mijter vasthoudt, met de ander de trapeze.
Tussen de coulissen staat de opnameleider die een teken zal geven. Achter het gordijn, in de zaal klinkt Dag Sinterklaasje, da-ag, gezongen door kinderkoor De Leidse Sleuteltjes. Direct nadat het doek opgaat zakt Walter achter een glazen scherm naar beneden.

Het ovationele applaus wordt overstemd door rumoer achter in de zaal. Met een pistool in de hand rent een gemaskerd persoon rchting toneel. Maar voordat hij daar aankomt bespringen hem twee pieten van de beveiliging.
Toch lukt het de indringer in de richting van de Sint te schieten. De kogel ketst af op het veiligheidsglas. Opluchting in de zaal wanneer de gemaskerde wordt afgevoerd. De goed heilig man zwaait intussen en glimlacht. Het glazen scherm mag voor hem omhoog.
Zodra het stil is neemt Walter het woord. Hij richt zich afwisselend tot de zaal en een camera.
‘Jullie merken wat gebeurt als je iets gelooft wat niet bestaat. Wanneer het onzichtbare een gevaar is.’
Het wordt doodstil in de zaal en op de balkons, niemand begrijpt wat de Sint bedoelt.

De stem van Walter klinkt luid en nadrukkelijk.
’Nep! Wat jullie zagen was niet echt! De gemaskerde man is een toneelspeler met een speelgoedpistool. De kogel tegen de ruit geen kogel maar een pepernoot! Niks kogelvrij glas. Geloof me lief publiek, lieve kinderen, dagelijks zien we dit soort nieuws op de buis. Treurig!’
Pierre zoekt in de zaal naar Eddy. Zoals afgesproken zit hij op de vierde rij.
‘Illusie, fantasie, spel’, vervolgt Walter, ‘jullie zien hoe eenvoudig het is om jullie allemaal iets te laten geloven. Bang te maken.
Walter en Pierre wisselen een blik, vanaf nu zal de opnameleider alleen nog de tijd aangeven. Het draaiboek vermeldt: PERSCONFERENTIE, vragen en antwoorden.
De Sint praat kalm verder.
‘Net zoals bij tv beelden kan de werkelijkheid heel anders zijn. Zo kun je makkelijk in de maling genomen worden. Heeft iemand dat gevaarlijke virus gezien Piet? Ik bedoel dus niet dat prachtige computerplaatje dat telkens in beeld wordt gebracht.’
‘Nee Sinterklaas’, zegt Pierre, ‘voor ik zover weet….niemand heeft dat…..’, hij schudt zijn hoofd, ‘…gezien.’
‘Jullie?’ vraagt Walter.
‘Nee!’, klinkt het massaal uit vele kelen, vooral van kinderen.

’Hoe weet je nou dat veel van wat je dagelijks ziet fake of nep is?’, werpt de Sint op terwijl hij onder zijn mantel een chocoladeletter tevoorschijn haalt, een M. Hij houdt de letter omhoog.
‘De M van moeten, mogen en manipuleren. Onthoud vooral dat laatste woord: manipuleren.
‘Sinterklaas’, zegt Piet, ‘waarom moeten we dat onthouden?’
‘Wel Piet, om je wakker te houden!’
‘Klopt het dat hele hele hele rijke mensen ons ma-ni-pu-le-ren Sinterklaas?’
De Sint steekt een vinger op.
‘Iedereen doet het maar veel mensen worden gemanipuleerd om ze te controleren, om macht, om geld te verdienen.’
‘Waarom een zwarte Piet controleren Sinterklaas?’
‘Om ze zien of je stoute dingen dingen doet Piet! Of je je wel aan alle regels houdt.’

Sint houdt de letter omhoog.
‘Piet, wat zie je hier?’
‘Haha, een letter van chocolade, Sinterklaas. Lekker…!’
‘Weet je dat zeker Piet, een letter van het alfabet?’
De Sint gooit hem omhoog, vangt de letter op, ‘kijk, het is een cijfer geworden, een 2! Alsjeblieft.’
Veel velletjes papier dwarrelen als sneeuw naar beneden. Walter grijpt er verschillende uit de lucht. Intussen, zonder dat de Sint het ziet verbergt Pierre de letter 2 op de rug.
‘Allemaal cijfers, cijfers en nog eens cijfers. Onderzoeken, tabellen, eindeloos, elke dag weer. We hebben geen idee of die cijfers wel kloppen. Wacht eens, verberg jij iets op de rug Piet?’
‘Een……letter …. twee, Sinterklaas…..’
‘Ja precies, van chocolade ja. Laat zien!’
Langzaam haalt Pierre de letter tevoorschijn. Het blijkt geen 2 maar een 4 te zijn! Na gelach wordt het weer stil in de zaal. Iemand achterin roept iets. Het is een familielid van Eddy die vraagt of de Sint gelooft of het klimaat ook gemanipuleerd wordt. De Sint zwijgt, knikt.

‘Natuurlijk jongeman. Ook de maan wordt gemanipuleerd, die moet jaarlijks toch door de bomen schijnen! En op 30 april hoort in dit land elk jaar het oranje zonnetje te schijnen en dus worden wolken even ergens anders geparkeerd.’
Na enig rumoer vervolgt Walter ernstig:
‘Waarom komt Sinterklaas op dit moment, in de zomer helemaal uit Spanje?’
Pierre, naast Walters zetel kijkt in het rond. En nog steeds houd ik van spelletjes. Helaas wordt Pim Pam Piet niet meer gespeeld lees ik in de rapporten van mijn Pieten.’

Eddy reageert op Pierre’s knipoog en roept:
‘Heeft uw komst soms iets te maken met de terugkerende discussie over het zwart van de….. ?’
Walter onderbreekt hem.
‘Ach jongeman, die flauwekul, al dat gedoe. Beledigingen zijn het en afleiding van echt belangrijk nieuws. Waar bemoeien mensen zich mee? De Sint is zelf slaaf van de consumenten industrie. Hij weet waar hij over praat. En kom niet aan die zwarte jongens. Ze zijn in dienst van de Sint. Als iemand mijn baard te wit vindt: jammer dan. En mijn stoomboot is heilig. De schimmel blijft wit. Stel je voor dat een lolbroek ineens donkere stippen en vegen op mijn blanke billen wil zetten……nee, mijn komst heeft een andere, veel belangrijker reden.’

Pierre gaat op de grond zitten met gekruiste benen en kijkt schuin op naar Walter.
‘Waarom deze conferentie in de zomer?’, zegt de Sint en houdt in beide handen twee smartphones op.
Piet zegt:
‘Manipulatie!’
‘Juist Piet. Het is leuk op deze draadloze dingen spelletjes te spelen. Ooit waren telefoons gewoon telefoons. Handig om met iemand te kunnen praten op afstand. Ze vervingen postduiven die daarvoor het werk deden. Nu heten die telefoons smart en kunnen van alles.’
‘Lekker makkelijk toch Sinterklaas’, zegt Piet.
‘Ja ja, praat verkopers maar na. Slim zijn ze ja. Erachter, onzichtbaar zitten mensen die bezig zijn je tot super slaaf te manipuleren zonder dat je daar erg in hebt. Je hoeft straks niet eens meer te denken!’

Pierre schudt zijn hoofd en kijkt de zaal in.
‘Wat is er tegen het spelen van spelletjes op zo’n telefoon Sinterklaas, dat is toch leuk?’ vraagt Eddy.
‘Spelletjes. Inplaats van buiten spelen. Stoeien, ravotten. Plezier maken met elkaar. Spelletjes….Nogmaals. Leuk, ja. Maar………’
‘Maar?, herhaalt Eddy en vervolgt, ‘onderzoek heeft uitgewezen dat het spelen van games juist goed is voor de hersenen, speciaal van kinderen!’
‘Aha! Als journalist ben je via manipulaties gehersenspoeld jongeman of omgekocht, gechanteerd of gewoon onwetend. Een mens is meer dan hersens. Lees, informeer je. Weet je wie dat onderzoek betaalde? Nee? Wat denk je? Toch niet die spelletjes maakindustrie zelf?’
Een pijnlijke stilte volgt.

‘Kijk,’ zegt Walter, ‘we leven in een tijd van speculaas.’
‘Speculaties Sinterklaas’, corrigeert Pierre, ‘speculaties!’
‘Ja ja, dat zei ik Piet. Een tijd van veel beloven. Maar geloof niet alles wat beloofd wordt. Superrijke slavendrijvers willen ons dwingen met smartphones naar bed te gaan. Straks frommelen ze een chip in je kleren of naaien zo’n ding ergens in je lichaam. Dan raak je alles kwijt. Begin al die verkooptrucjes in de gaten te krijgen. Groene vinkjes zien er misschien leuk uit maar die zuigen de vrijheid van iedereen op. Het beste is dat smart-tuig weg te gooien. Weg met bots zonder liefde, zonder hart!’

Pierre schudt zijn hoofd terwijl hij opstaat. Walter werpt beide phones in de lucht waar ze tot ieders verbazing transformeren in twee harten van witte chocolade die de Sint handig opvangt en omhoog houdt.
In het decor lost op hetzelfde moment de maan op en veranderen de bomen in zendmasten.
‘Stoppen!!’, brult Pierre en zwaait dreigend met de roede, eerst om zich heen, daarna naar de masten.
‘Ja goed zo Piet, het is nu wel duidelijk. We moeten knokken tegen dat onzichtbare tuig dat maar liegt en bedriegt.’

Uit de zaal klinkt opnieuw de stem van Eddy.
‘Dus u denkt echt Sinterklaas dat ze ons dag en nacht willen controleren?’
‘Natuurlijk jongeman. Van maskers voor je mond tot nooit meer chocolade letters eten! Sinterklaas zegt: blijf zelf slim, zelf smart! Dat wil jij toch ook Piet? En jullie?’
Pierre knikt overdreven en de kinderen zorgen voor massale bijval.
‘Bent u voor contant betalen?’, vraagt iemand op de eerste rij met pen en notitieblok in de hand.
‘Vanzelfsprekend. Natuurlijk mag een slaaf geen geld hebben, niets bezitten. Maar ….. Sinterklaas is en blijft een mens die alles zelf doet, samen met zijn Pieten. Niks XYZ codes. Niks raars onder mijn rokken of in mijn lichaam genaaid. Stel je voor: op een dag gaat Sinterklaas vervangen worden door een virtuele Sint! En digitale cadeautjes…… niks daarvan.’

Pierre vraagt zich af waar de opnameleider is omdat het eind in zicht komt.
’Denkt u Sinterklaas, dat u alles beter weet?’ roept iemand vanuit de zaal.
‘Niemand in de wereld kan zeggen: ik heb DE wijsheid in pacht. Jij ook niet Piet. Maar, laat je nooit iets wijsmaken. Oefen dagelijks met Pim Pam Piet je hersens. Laat die smartphone je niet dom, depressief en angstig maken. Vraag je af: wil ik een DIGITALE SLAAF worden?’
Het is heel stil geworden in de zaal. Plotseling klinkt de stem van een jongetje op het balkon:
‘Sinterklaas, wanneer krijgen we de chocoladeletter die beloofd is?’

Tijdens een explosieve lach wijst de Sint in zijn richting en wanneer het stil is:
‘Jongeman. Jij hebt bij het binnenkomen beloofd dat je maximaal 1 uur per dag dat handige mobiele ding gebruikt. Voor de rest: dag en nacht uit en ver in een la. Hup. Met vriendjes buiten spelen. Klopt dat?’
‘Ja Sinterklaas.’
De Sint knikt en wenkt de jongen. Pierre komt aanlopen met een hart van chocolade. Het koor zingt: Dag Sinterklaasje da-ag. Alle kinderen krijgen een hart, het doek valt. In de zaal regent het pepernoten en hartjes.

Walter, Eddy en Pierre vallen in de kleedkamer doodvermoeid maar gelukkig in elkaars armen.
‘Geweldig, prachtig verhaal en ijzersterk jouw familie Eddy, allemaal geboren acteurs’, zegt Pierre, ‘ Walter, jij moet goochelaar van beroep worden.’
‘Heerlijk dat onze boodschap via de televisie gigantisch veel mensen bereikt’, puft Walter terwijl hij zijn mijter zoent, ‘belerend maar dat hoort bij de Sint. Dit slaat in als een bom wedden?!’
De opnameleider komt glimlachend binnenlopen.
‘Gefeliciteerd! Ik wilde jullie geweldige show niet onderbreken maar vrij snel na die vermakelijke schietpartij kregen we te maken met een langdurige technische storing waardoor de kijkers de rest van de persconferentie hebben gemist. Opnemen lukte ook niet heb ik begrepen.’
De monden vallen van het drietal open. Verslagen staan ze aan de grond genageld. Waarna ze zich een voor een slap in een stoel laten ploffen.