Slimme zombies

essay

In mijn middelbare schooltijd leerden wij dat een vraag die begint met waarom iets typisch menselijks is: een denkvraag. De laatste jaren beginnen weinig vragen met waarom. Omdat we gewend raken geen waarom vragen meer te stellen?

Als we al vragen konden stellen. Een overblijfsel uit die wonderlijke corona periode. Denkvragen werden van de ene op de andere dag niet op prijs gesteld! Als dagelijkse kost moest iedereen luisteren en instructies uitvoeren.

Waarom werd in die tijd wereldwijd elk maatschappelijk leven stilgelegd? Zoiets werkt natuurlijk onmiddellijk door bij iedereen, van kinderen tot volwassenen op leeftijd die zich direct de oorlog weer herinnerden.
Die maatregelen lagen wel in lijn met oprukkende ai. Kiezen uit opties die voorgeprogrammeerd zijn, geen vrije keuze, verkocht als makkelijk voor de mens. In feite vooral makkelijk voor instanties. Want als iemands situatie of denken niet op het keuzelijstje staat zoals ik jaren geleden ondervond bij Waternet, wat dan? Als dit de toekomst is … is dat geen prettig vooruitzicht.

Jaren geleden volgde ik een hypnose cursus om via zelfhypnose van het roken af te komen. Ik leerde hoe een intake gesprek te voeren. De waarom vraag moest worden vermeden. Op waarom komt daarom. Punt. Als hypnotiseur kom je op zo’n moment niet verder. Om iemand in hypnose te krijgen mag hij vooral niet nadenken.
Mensen voeren in hypnose de vreemdste en krankzinnigste opdrachten uit. Zoals in die corona tijd. In lege gangen van een ziekenhuis zag je dansend personeel injecties promoten. Een groep homo’s zongen op voorgeschreven veilige afstand van elkaar op straat een lied over prikken, prikken en prikken.
Probleemloos werden de meest belachelijke dingen uitgevoerd en verkocht als nieuw normaal. Een angst cultuur om iets het lichaam in te krijgen.

Permanente angst is slecht voor het lichaam, dat is algemeen bekend. Zo’n nieuw normaal was tot het moment van de zogenaamde pandemie altijd fictie. Maar ineens werkelijkheid! Stickers op de grond, mondlappen, ik waande mij dagelijks in een rampenfilm uit Hollywood. Ik zag dat bijna iedereen meeging met de opdrachten en instructies. Alsof ze in hypnose leefden.

Een aspect van nadenken is het leggen van verbanden. Dat leerde ik ook op school, al heel jong. Je gaat door het denken de samenhang in het leven zien. De maatschappij zoals die georganiseerd is. Dat het neerkomt op een systeem waar we in moeten passen weet je nog niet.
Wanneer iemand nu een verband ziet zegt een ander alsof die geprogrammeerd is: fout, dat is een complot theorie! Terwijl het zien van verbanden juist een van de gezondste bezigheden is!

Volgens de wetenschap is denken een gezonde bezigheid. Daar doet iemand moeite voor. En dat loont want het houdt de hersens in conditie. Je moet het jezelf vooral niet makkelijk maken hoorde ik een professor zeggen tijdens een college op televisie.
Een contrast met de slogan techniek maakt ons leven makkelijk. We moeten met techniek, met ai blij zijn. Alles draait om geld en marketing. Het dat is makkelijk voor een mens wordt op alle fronten in de hoofden van mensen gestampt.
Net als de kreet dat machines slimmer zijn dan mensen. Die kennen jou door al de data die je geeft beter dan jezelf. Het lijkt bangmakerij waardoor je je overgeeft aan de techniek. Het klinkt als waarschuwing. Maar, is dat zo? Kan dit ook niet waar zijn? Een machine kan misschien denken maar mist gevoel, terwijl een mens niet uitsluitend een denkfabriek is.
Het gevolg van dit marktgedreven herhalen is dat ik mij straks schaam wanneer ik zelf nadenk.

Waarom hebben veel jonge mensen dit niet door? Of steeds minder? Het is speculeren. Jonge generaties die opgroeien met techniek zijn al aardig gehersenspoeld, gewend hun denken eenvoudig uit handen te geven aan bij voorbeeld een mobiel apparaat waar slimme marketing en data zuigers onzichtbaar achter zitten om vervolgens persoonsgerichte aanbiedingen of voorstellen te doen. Makkelijk toch?
Het gedachteloos overgeven verloopt steeds sneller. Druk of klik voor een duim omhoog, nieuws delen. Hoezo nep? Ongemerkt, onzichtbaar worden reacties opgeslagen, verwerkt en straks stuurt ai je leven zonder dat je het door hebt.

Kinderen worden heel jong geleerd te kiezen uit aangereikte opties of beelden. Vragen ze zich af waarom vragen en beelden verschijnen? Waarom ze verslaafd worden gemaakt? Misschien denken ze dat het echte denken zich ergens in de wolken hoort af te spelen. Als ze nog denken.
Een zombie tijdperk is aangebroken. Zal de waarom vraag helemaal verdwijnen? Mogelijk is het woord waarom straks niet meer te vinden in een woordenboek. Vervangen door complot. Een makkelijk, ontspannen en geruststellend vooruitzicht!