Bandeloos

vraaggesprek

Orakel.
De laatste tijd vraag ik me steeds meer af of al dat openbaar maken, dat in het licht brengen eindeloos maar doorgaat. Met andere woorden: is een eind in zicht?

Dat eind komt op het moment dat het duidelijk is in welke richting de wereld zich beweegt. We leven in een periode van vrije expressie, historisch gezien. Hoe lang dat precies zal duren is onbekend.

Vrije expressie? Richting? Alles wijst naar mijn idee op toenemende controle.

Overzie het geheel. Op werkelijk alle fronten kan alles, gebeurt van alles. Raar, vreemd, krankzinnig, crimineel noem maar op. Van een onverwachte uitspraak van een rechter tot stellig beweren dat een leugen de waarheid is. Van je hele lichaam aan de wereld laten zien tot een foto die zo perfect bewerkt is dat die bewerking niet meer opvalt. En iedereen doet maar. Reacties zijn vluchtig, zo weer vergeten of blijven geheel uit. De top of het dal van dit alles is nog niet bereikt.

Hoezo top of dal?

Al naar gelang het standpunt vanwaaruit je kijkt. Vrije expressie door echt iedereen, vergeet dat niet. En of iets waar is of niet valt nauwelijks meer te achterhalen. Dus onderzoek ook steeds moeilijker. Dat autoriteiten vanuit hun positie bang worden is logisch. Daardoor krijg je de idiootste uitspraken en wetten die ineens doorgedrukt worden.

Reacties in mijn omgeving verminderen inderdaad. Ik zie steeds minder bereidheid tot protesteren. Ook weet ik steeds minder goed hoe iemand anders denkt. Terwijl communiceren makkelijker is dan ooit.

Onzekerheid in een tijd van verandering. Vergeet niet dat reacties een lopend proces weer versterken. Nog meer, nog meer en daarop volgt nog minder, nog minder. Of omgekeerd. Vul zelf maar in wat je te binnen schiet.
In principe betekent vrije expressie dus dat iemand of een groep zomaar tijdelijk z’n gang gaat binnen het kader van een cultuur. Meestal besloten in de vorm van een feest, viering, muziek, dansen ga zo maar door. Met de uitbreiding van die massa communicatie middelen is dat verschoven naar een open raam, zo’n beetje altijd zomaar vrij communiceren op een manier waar je zin in hebt of wat goed uitkomt. Het gevoel iets te missen houdt mensen bezig wanneer ze wakker zijn.

Mondiaal. Terwijl een mondiale cultuur niet bestaat.

Nog niet. nee. Misschien komt die er ook niet. Voorlopig is de wereld een complete chaos aan het worden. Overheden willen dat in de hand houden al dan niet uit wanhoop of onmacht. Globalisering was een onderdeel van een gestuurd proces om een wereldwijde gecontroleerde cultuur op te zetten. Dat laat de eigen cultuurkaders vervagen en op den duur verdwijnen. De totale mondiale onderwerping zoekt voortdurend naar mogelijkheden via wereld organisaties en supergrote bedrijven met behulp van alle technische ontwikkelingen.

En als mens zoek je met kunst en vliegwerk een houvast. Is improviseren hetzelfde als vrije expressie?

Nee. Vrije expressie betekent: alles kan, alles is goed, er is geen begrenzing. Tik tok. Improviseren gebeurt vanuit een basis, een omlijnd gegeven, een fundament. Binnen een bepaald deel in een cultuur of op een speciaal gebied. Meestal met een bepaald doel. Dat is anders dan zomaar leuk doen of aanrommelen.

Ik heb hem. Met die mobiele telefoon glijden we een tijdperk van vrije expressie in.

Bandeloosheid. Chaos. Zonder houvast. Alles kan. Dat was niemand in het verleden op deze manier gewend. Historisch bood de lokale cultuur altijd grond en grenzen. Regels, normen en waarden. Aangevuld met een of ander geloof als virtueel houvast.

Dat is, wat was. Vrije expressie binnen een kader. Waar gaan we naartoe met die mondiale bandeloosheid? Wanneer wordt het weer improviseren?

Op een gegeven moment komt weer opbouw. Er zijn grof gezegd twee mogelijkheden. De eerste komt van buiten de mensen, opgelegd. Dan wordt het een technocratische dictatuur met volledige controle van de bevolking. De ander ontwikkelt zich van binnen uit. Dan ontstaan nieuwe culturen met nieuwe grenzen, regels, waarden. Decentraal, met misschien nog enige oude cultuurresten zoals wat we nog overgehouden hebben van de vroegere Griekse en Egyptische beschavingen. Vergeet niet, eerst zal nog veel cultuur afgebroken gaan worden.

Zoals door aanhoudende immigratie. Het nieuwe improviseren gebeurt dan op de puinhopen die ontstaan door de vrije expressie. Duidelijk.

augustus 2026

uit: Or
verbanden…

OVERZICHT