Moedig

verhaal

Zondag, namiddag. Het is redelijk druk bij de ingang van het park. Uit de tram die vlak ervoor een halte heeft stapt een man van middelbare leeftijd, zomers gekleed. Met een groentekist loopt hij het park in, kijkt waar camera’s hangen en zet de kist neer op een open plek. Voorzichtig gaat hij erop staan.

Weinig mensen hebben echt aandacht voor hem. Na een paar keer zijn keel te hebben geschraapt kijkt hij vluchtig wat voorbijgangers aan die alleen of samen wandelen op deze zonnige dag. Hij haalt een paar keer diep adem voor hij zijn mond open doet.
‘Dag bezoekers van het park, dag. Ik wil jullie iets belangrijks vertellen, iets dat niet langer kan wachten. Het zal een waarschuwing worden, of beter gezegd ik wil jullie bewustmaken voor wat er momenteel aan de hand is. In een moordend tempo worden we namelijk in een fuik gedreven.’
Sommige wandelaars houden in, een enkeling staat stil. De man doet zijn mond open alsof hij verder praat maar produceert geen geluid. Hij beweegt alsof hij gewoon spreekt. Er wordt wat gegrinnikt om deze vreemd uitziende vertoning.

‘Mens en machine. Dat zei ik zojuist een paar keer achter elkaar en vroeg aan jullie voor waarvoor wij bang moeten zijn. Kreeg geen antwoord. Hoezo bang? Voor machines hoeven we niet bang te zijn want wij zijn als mensen de baas en er zitten nog steeds mensen achter de machines. Onzichtbaar. Wat ze uitvoeren weten we niet. Het kan best gevaarlijk zijn. Dat kan. Maar wat ik denk is dat mensen voor de machine heel gevaarlijk kunnen zijn. Wij dus. Zichtbaar.’
‘Hoezo?’ vraagt iemand uit het kleine groepje dat naar de man luistert.
De man maakt een gebaar van dichterbij komen en begint zachter te praten. Meer mensen worden nieuwsgierig en blijven staan, komen zelfs dichterbij.

‘Weer een nieuwe versie. Heb je de laatste update al? Waar is mijn smartphone? Ha, lekker makkelijk! Nog sneller? Dat wil ik ook. Jaaa!’
Terwijl de man deze teksten uitspreekt beweegt hij snel naar alle kanten en wijst mensen aan, eindigend op zichzelf.
‘We zijn zo heerlijk gewend aan de techniek, we willen zo graag erbij horen en niets missen dat we een speelbal zijn geworden voor de geldwolven achter de machine. Die hebben de smaak te pakken: 24 uur per dag. Dag en nacht. Onder absolute controle. Alles koppelen ze aan elkaar. Alles!! Ze genieten vooraf bij de gedachte aan data, macht en geld verdienen.’
‘Nou en? Niks mis met geld verdienen toch?’
Een paar mensen moeten lachen. Opnieuw groeit de groep omstanders.

De man doet alsof hij een schoolbord uitveegt, stapt van de kist en direct er weer op. Een enkeling houdt de telefoon op om zijn gedrag te filmen.
‘Vijf jaar geleden stond een vriend van mij in London in Hyde park op een zeepkist. Vertelde aan belangstellenden dat onze toekomst er dystopisch uit ging zien. Dat we als burgers alle vrijheden zouden verliezen. Met als belangrijkste waarschuwing dat de censuur als een gek oprukte, dat binnenkort de monden gesnoerd zouden worden van mensen die tegen het verhaal van de overheid ingaan. Geen lastige vragen stellen.’
‘En toen??’
‘Hij werd afgevoerd.’
‘Dat is Engeland man. Jij kan toch gewoon je verhaal nu vertellen, op je kissie?’
De man knikt, veegt opnieuw het bord mimisch schoon, stapt af en op de kist.
Er wordt hier en daar wat gemompeld, medestanders van de man laten instemmende geluiden horen. De groep groeit.

De man neemt de houding aan van het vrijheidsbeeld en wacht tot het stil wordt.
‘Vrijheid betekent voor mij niet alleen dat ik me vrij kan bewegen zoals hier nu; nou ja voor het gemak vergeet ik even die camera’s overal. Voor mij betekent het ook dat ik vrij spreken en schrijven. kan. Dat ik zelf bepaal waarover ik schrijf. Dat mijn gedachtengoed van mij is en blijft zonder technische inmenging.’
Er klinkt op een paar plaatsen applaus.
‘En juist dat gaat verdwijnen met de invoering van…….tata….die digitale identiteit!!! Alles in 1.
‘Ach man, dat komt er niet!’, roept iemand.
De man knikt overdreven met de ogen wijd open.
Net als in de prik periode staan mensen straks vrolijk in de rij. Graag zo’n identiteit! Ik hoor erbij. Lekker makkelijk!! Liefst een chip in mijn lichaam. Nog makkelijker. Nog makkelijker. Wie neemt de tijd, de moeite zich ter verdiepen in de consequenties van deze overgave? Straks is het te laat. Je leven verarmd tot een nummer…. als data in een machine.
Plotseling ontstaan kleine discussies en de man verliest de aandacht. Hij kijkt kort om zich heen en zet dan zijn handen voor de mond als een roeptoeter en brult:
‘NEE…….. IK DOE NIET MEE!!!’
Mensen stoppen met praten en kijken weer zijn kant uit. Een jongeman zegt:
‘Dat rijmt.’
Gelach volgt en de man scandeert een aantal keer:
‘Nee……ik ..doe.. niet.. mee.’
Het lukt hem met handgebaren als een dirigent steeds meer mensen deze tekst mee te laten zeggen en hij voelt zich duidelijk op zijn gemak. Ineens zwaait hij af en wordt het stil.

‘Ieder van ons wil toch in zijn kracht komen. En samen geeft dat de grote kracht, de energie die nodig is om te zorgen dat onze mond niet gesnoerd wordt. Dat geen censuur komt.
Op dat moment stopt een donkerblauw busje buiten voor het hek. Zes zwaar bewapende mannen in zwarte pakken lopen recht op de man af. Ze trekken hem van de kist en hij krijgt een pleister over de mond geplakt en wordt snel afgevoerd.
In een onbehaaglijke stilte ontbindt de groep zich langzaam. Een jongen met een buitenlands uiterlijk loopt naar de kist, pakt hem op en rent ermee weg.