Mysteriozo

hoorspel

uitgezonden: Kro radio 30 november 1978

PIANO MYSTERIOZO

Rolverdeling

GRAVIN
JOHAN – haar bediende
PAP
MAM
TEUS – hun zoon
ANS – hun dochter
GERT-JAN – een vriend van TEUS
PIET – verhuizer
JAN – verhuizer
PIANOLERAAR

scene 1

klassiek pianospel

JOHAN
Alstublieft mevrouw, uw thee luider Alstublieft mevrouw, uw thee!

GRAVIN
Oh, dank je Johan, zet maar neer spelen stopt Thee? Nu al? Hemel ik vergeet de tijd altijd wanneer ik speel. Dan ga ik zo op in mijn spel. Vond je het mooi?

JOHAN
Prachtig, maar het is niet direct mijn smaak. Hier zijn uw pillen

GRAVIN
Dank je. Ik weet dat je liever iets anders hoort. Waarom ga jij niet eens pianospelen?

JOHAN
Les nemen op mijn leeftijd?

GRAVIN
Je kunt prachtig oefenen op die oude piano. Waar zijn mijn pillen?

JOHAN
Op zolder

GRAVIN
Op zolder? Mijn pillen op zolder?

JOHAN
Hier liggen ze. Ik bedoelde de piano die op zolder staat

GRAVIN
Ja. Bij voorbeeld. Ach nee, ik zie jou eigenlijk helemaal niet achter een piano zitten. Mmm…voortreffelijke pillen….ehm..ik bedoel thee.
Zeg Johan…. vind je ook niet dat het jammer is die piano ongebruikt daar te laten staan. Ik bedoel het is wel een oudje maar hij is heus nog wel goed hoor. Een familiestuk met grote waarde. Het geheim ervan heb ik nooit kunnen ontdekken

JOHAN
Geheim?

GRAVIN
Ja, heb ik je dat nooit verteld? Constantijn van Lasteringen, de neef van de vader van mijn grootvader heeft die piano laten bouwen. Hij was niet helemaal goed bij zijn hoofd en deed de raarste dingen uit verveling maar dat doet er verder niet toe. Schenk nogeens in

JOHAN
Maar een piano laten bouwen is toch niet raar?

GRAVIN
Nee, maar wel om een familieschat in een piano te laten bouwen. Maar goed, we hebben de piano grondig doorzocht en nooit iets kunnen vinden. Ik heb dat verhaal ook nooit geloofd. Het zal wel een flauwe grap van hem zijn geweest. Weet je zeker dat dit mijn middagpil is?

JOHAN
Misschien kunt hem schenken aan een bejaardenhuis

GRAVIN
Die pil?

JOHAN
Nee, die oude piano

GRAVIN
Oh…nou nee, die hebben immers alles al in deze tijd. Nee, maar een liefdadig doel is misschien niet zo gek. Wat dacht je van de derde wereld?

JOHAN
Ik denk dat ze daar meer behoefte hebben aan boterhammen

GRAVIN
Dat zeg je nou maar een stukje muziek gaat er bij die mensen daar ook best in hoor, dan vergeten ze de honger

JOHAN
Oh. Nou dan stuurt u die piano en stopt hem vol met boterhammen

GRAVIN
Brood en spel. lacht Je bent vermakelijk

JOHAN
Of..eh…Ja, waarom plaatst u niet een advertentie in de krant?

GRAVIN
Een advertentie. Tja, dan weet ik waar die terecht komt. Goed idee Johan en schenk nog eens in. En doe er een kletskop bij want speelt verder daar ben ik dol op

scene 2

MAM
Teus, nou heb je weer je boterhammen niet opgegeten, ik geef ze je niet mee om ze weer terug te krijgen en weg te gooien. Er zijn mensen…..

TEUS
Ja ja, dat verhaal ken ik. ‘k Had geen trek. Waar zijn m’n pianoboeken nou!

MAM
He, nou dat weer; onthou nou es waar je die boeken laat. Ik kan toch niet de hele dag achter je aanrennen om te kijken waar jij je spullen laat?!

TEUS
Maar ik leg ze altijd hier op de schoorsteen.

MAM
En de schoorsteen ruim ik altijd op.

TEUS
Dus weet jij waar ze zijn

MAM
O jee, dan zitten ze vast tussen de kranten

TEUS
Zijn ze weggegooid!

ANS
Wat maakt dat nu uit. Je studeert toch nooit.

TEUS
Bemoei je er niet mee, muzikale fruitniks

ANS
Dan moet je je ook niet met mijn zaken bemoeien

MAM
Hier zijn ze

TEUS
En ik moet geld meenemen

MAM
Vraag dat maar aan je vader. En kom daar niet altijd mee op het laatste nippertje: over 10 minuten begint de les

ANS
Hij komt altijd te laat

TEUS
Jou krijg ik nog wel. Waar is pap?

MAM
In de keuken dacht ik

keukendeur gaat open

TEUS
Pap, ik moet geld voor pianoles

PAP
Pianoles? Sinds wanneer speel jij piano?

TEUS
Doe nou niet zo flauw, ik heb haast

PAP
Hier maestro, wanneer geeft u uw eerste concert?

TEUS
Dag

keukendeur gaat dicht

PAP
Studeert Teus eigenlijk wel. Het enige wat ik moet doen is geld geven; maar ik hoor er nooit iets van terug

MAM
Hij studeert meestal wanneer jij niet thuis bent

ANS
Wees maar blij. ’t Is niet om aan te horen

MAM
Dat komt omdat die piano echt op is. We moeten een goede tweedehands zien op te schommelen. Ik kijk regelmatig naar advertenties in de krant geritsel krant Kijk hier staat er toevallig een

PAP
Lees eens voor

MAM
leest In zeer goede staat verkerende oude piano

PAP
Dat klinkt goed

MAM
vervolgt Te koop of te geef. Wat een vreemde advertentie.

PAP
Het lijkt op een grap: te koop of te geef….

ANS
Ik zou eerst een nieuwe fiets krijgen. Teus wordt altijd voorgetrokken

MAM
Bemoei je er nu even niet mee

PAP
Dat is onzin wat je zegt Ans. Dat weet je best. Staat er nog meer bij?

MAM
Alleen een telefoonnummer

PAP
Bellen. Kan nooit kwaad

scene 3

gestommel

PIET
Ja, voorzichtig….ja zo gaatie goed

JAN
Nee, nee een beetje meer naar links

PIET
Dat gaat niet, dan kom ik hier klem te zitten. Kijk uit!

JAN
Ik doe niet anders

PIET
Nog een klein stukkie. Toe maar

JAN
Pas op dat schilderij

schilderij valt

PIET
Moet je voortaan iets eerder zeggen

TEUS
Geeft niks. ’t Was toch niks dat schilderij. Daar moet u hem neerzetten

PIET
Even geduld baasje. Rechts Jan, een beetje meer naar rechts. Zo ja.

MAM
Leidt die mensen niet af Teus

TEUS
Ik zeg toch niks

PIET
Nog een klein stukkie

MAM
Ruim die scherven van dat schilderijtje liever op

PIET
Zo. Hij staat

TEUS
Maar, hij moet toch daar….

MAM
Bedankt heren. Kopje koffie?

PIET
Eerlijk gezegd zitten wij al tot onze nek vol met koffie mevrouw. Die barones of gravin of majesteit of hoe ze mag heten bleef maar koffie schenken

MAM
Oh iets anders dan?

PIET
Nee hoor. Wij moeten weer verder

MAM
Bedankt hoor

PIET
Dag mevrouw, jongeman. Raak ze maar goed

TEUS
Wat bedoelt u?

PIET
Die tonen. Je zult die zwarte en witte goed uit elkaar moeten houden. Ik zou het niet kunnen

deur valt dicht

MAM
Jij je piano, ik de scherven. Zonde van het schilderijtje. Misschien brengen ze geluk

TEUS
Mam!

MAM
Wat is er?

TEUS
Kom es

MAM
Wat nou? Je gaat die piano toch niet meteen uit elkaar halen?

TEUS
Kijk nou

MAM
Wat is dat? Waar komt dat vandaan?

TEUS
Uit de piano

MAM
Wat een schitterend kistje. Dat heeft de gravin er zeker per ongeluk achter gelaten!

TEUS
Zal ik…..

MAM
Nee nee, niet openmaken. Dat moeten we terugbrengen. Met die kostbare spullen moet je heel voorzichtig zijn. Blijf er maar af.

TEUS
Ah..ik wil weten wat erin zit

MAM
Teus, dat is niet van jou…nou ja… nu..voorzichtig dan…

scene 4

geluid van speeldoos

GRAVIN
Wat ongelooflijk dom van mij om die speeldoos in de piano te laten staan. Hij moet er per ongeluk in terecht zijn gekomen bij het opruimen van de zolder. Maar wat ontzettend aardig van jullie om hem meteen terug te brengen. Hoe is jouw naam ook alweer?

GERT-JAN
Gert-Jan mevrouw

GRAVIN
Teus en Gert-Jan, jullie zijn zeker broertjes

TEUS
Nee hoor, Gert-Jan is mijn vriendje. Dat heb ik al verteld.

GRAVIN
Oh., zeg vertel es, heb je al gespeeld op de piano?

TEUS
Nee mevrouw

GRAVIN
Dat moet je dan toch snel doen. De klank is nog steeds mooi. Hij is in Frankrijk gemaakt en er zit een heel mooi verhaal aan vast. Dat heb ik toch nog niet verteld. he……

TEUS
Nee mevrouw

GRAVIN
Ja, het familie verhaal gaat dat er een schat in die piano verborgen is en….

JOHAN
Uw pillen mevrouw

GRAVIN
Oh dank je. Eh…nu al?

JOHAN
Ja mevrouw

GRAVIN
Willen jullie ook een pil……eh..ik bedoel iets drinken? Johan schenk een paar glazen limonade in en voor mij graag een kletskop. Waar was ik gebleven?

TEUS
Bij een schat

GRAVIN
We hebben die kostbaarheden nooit gevonden hoor. Johan is de laatste geweest die het instrument grondig heeft doorzocht zonder iets te vinden. Nietwaar Johan?

JOHAN
Het zal wel een grap zijn geweest

GRAVIN
Dat dacht ik vanaf het eerste moment. Maar ik zal jullie niet vervelen met mijn duistere familie. Mochten jullie iets vinden – wat ik niet geloof – dan mag je het houden Gert-Jan

TEUS
Teus heet ik mevrouw. Echt waar?

GRAVIN
Ja maar ga alsjeblieft die piano niet slopen want dat zou doodzonde zijn. Hou het maar op een mooi verhaal. Zal ik nu een stukje voor jullie spelen op deze vleugel?

TEUS

Eh…ja mevrouw

GERT-JAN
Als u dat wilt….

TEUS
Maar we moeten zo naar huis toe

GRAVIN
speelt akkoord Weet je wat dit is?

TEUS en GERT-JAN
Nee mevrouw

GRAVIN
Een akkoord

JOHAN
Alstublieft, uw kletskop

scene 5

ononderbroken klinkt een toon uit de andere kamer

ANS
Hij gaat vooruit zeg, kan al 1 noot lezen

MAM
He Ans…..

ANS
Ik zeg gewoon wat hij voortdurend laat horen

MAM
Hou nou eens op met dat katten

ANS
Kattegejank is mooier

PAP
Ik moet zeggen dat sinds die piano in huis is ik die toon kan dromen. Ik moet eens ernstig met Teus praten. Let wel: ernstig.

geluid kamerdeur

PAP
Zeg Teus, neem me niet kwalijk dat ik je stoor in een repetitie….
geluid stopt

TEUS
Ja, wat is er?

PAP
Wij maken ons zorgen over jou. Voel je je de laatste tijd wel helemaal lekker? Ik bedoel: er zijn toch meer mogelijkheden op deze piano

TEUS
Jawel pap

PAP
Oh, ik ben blij dat je het met mij eens bent. Wij worden van dat aanhoudend geluid een beetje gektonig begrijp je?

TEUS
Ik snap het niet. Er is iets met die toon aan de hand speelt weer Hoor je dat niet?

PAP
Luister, ik vind het vervelend voor jou dat je iets hoort en nog vervelender voor ons

geluid van de toon

scene 6

toonladder op andere piano

PIANOLERARES
Je houdt de handen verkeerd. Die armen niet zo ver naar buiten. Het lijkt wel of je aan het vliegen bent. Zover ben je nog niet

TEUS
Heeft u verstand van piano’s?

PIANOLERARES
Eh…nou niet zo veel. Ik heb meer verstand van het spelen erop. Hoezo dat?

TEUS
Op onze piano is een toon die nogal vreemd doet

PIANOLERARES
Vreemd doet?

TEUS
Hij wisselt soms van klank

PIANOLERARES
Oh, hij zweeft zeker. Is tie gestemd?

TEUS
Ja. Het is wel een oude maar nog heel goed hoor.

PIANOLERARES
Tja, ik weet het niet. Laat je vader het voorste scherm er maar eens afhalen. Misschien zien jullie iets vreemds in het mechaniek. Maar we waren bezig met jouw manier van spelen. Daar mankeert nog wel iets aan. Kijk naar mijn armen: langs het lichaam. Ontspannen je vingers op de toetsen laten rusten. Nog maar een keer. Let op wat er boven staat.

TEUS
Piano ….mys…te..ri..oso

PIANOLERARES
Precies. Dat betekent

TEUS
Een beetje geheimzinnig laten klinken denk ik

PIANOLERARES
Juist

TEUS
Weet u of er ook geheimzinnige piano’s bestaan?

PIANOLERARES
Nou begin je alweer…speel nu maar

scene 7

GERT-JAN
Wat ziet dat er eigenaardig uit van binnen

TEUS
Heb je dat nog nooit gezien?

GERT-JAN
Nee

TEUS
Kijk dat hamertje slaat op die snaren wanneer ik een toets indruk

GERT-JAN
Wat leuk, er beweegt van alles. Veel leuker als je dat allemaal ziet

TEUS
Nee, dan komt er stof in en zo. Krijgen we ook last met de buren

GERT-JAN
Waar zit nou die toets ?

TEUS
Hier. Als jij hem nou telkens indrukt kijk ik wat daar binnen precies gebeurt

GERT-JAN
geluid toon
Zie je iets? Iets bijzonders?

TEUS
Nee. Ik zie wel wat maar ik weet niet of dat bijzonder is

GERT-JAN
Wat is ook alweer het vreemde?

TEUS
Dat heb ik al tien keer uitgelegd. Volgens mij zit het geheim van die schat van binnen. Achter die snaren.

GERT-JAN
Laat mij eens kijken. gerommel aan de snaren Hier staat iets

TEUS
Waar?

GERT-JAN
Hier, kan jij dat lezen? Een vreemd woord

TEUS
Nee. Het is een Franse piano…ti….

GERT-JAN
Tire geloof ik. ……moeilijk te lezen. Heb jij een vergrootglas?

TEUS
Nee. Maar misschien een beetje nat maken. geluid spuug en wrijven

GERT-JAN
Tire….tirer. Tirer staat er

TEUS
Tirer. …..weet jij wat dat betekent?

GERT-JAN
Nee, maar misschien is het ’t merk van de piano

TEUS
Hoe komen we daar achter?

GERT-JAN
Heb je een woordenboek?

TEUS
In de kast staat alleen Nederlands-Frans

GERT-JAN
Ik bel even naar huis. Mijn vader weet dat wel

TEUS
Misschien is het een aanwijzing. Je zegt niks….

GERT-JAN
Nee natuurlijk niet. Ik zal zeggen dat het op de gebruiksaanwijzing staat……draait nummer.…Niet thuis!

scene 8

deurbel

ANS
Ik doe wel open

TEUS
’t Is voor mij. mompelt Waarom moet nou net Ans thuis zijn

GERT-JAN
Hoi

TEUS
Hoi

GERT-JAN
Ik weet het

TEUS
Ik ook

GERT-JAN
Jij ook?

ANS
Wat weten jullie?

TEUS
Oh. Wat jij ook weet.

ANS
Wat weet ik dan?

TEUS
Weet je dat zelf niet? Ben je zooooo dom?

ANS
Net of jij zo knap bent. Moet je geen toonladders spelen?

TEUS
Ja, als jij weg bent.

ANS
En Geert-Jan dan?

GERT-JAN
Ik help hem

ANS
Kan jij ook spelen?

GERT-JAN
Nee, maar wij zijn samen….

TEUS
Hij helpt de bladzijden om te slaan. Van het muziekboek.

ANS
Oh. Ik ga zwemmen

TEUS + GERT-JAN
Goed idee!

ANS
Jullie willen mij weg hebben.

TEUS
Welnee. Zwemmen is zooooo gezond

ANS
Met eten ben ik weer thuis. Doeg

TEUS + GERT-JAN
Doeg!!

TEUS
Ik dacht dat ze nooit weg zou gaan

GERT-JAN
Tirer betekent trekken

TEUS
Ja trekken. Waaraan? Met je vingers kom je er niet tussen

GERT-JAN
Er zit geen haakje ergens

TEUS
Het verhaal van dat rijke mens zal wel onzin zijn. Ze heeft een grote fantasie. Ze vindt het leuk om verhaaltjes te verzinnen. Staat deftig. Dat ga je doen als je veel geld hebt.

GERT-JAN
Moet je zien al dat stof

TEUS
Weg schat

GERT-JAN
Hier zit nog een draadje garen

TEUS
Laten we maar ophouden en hem weer dichtmaken

GERT-JAN
He, het zit vast

TEUS
Kom op, tillen

GERT-JAN
Nee. Misschien moet je aan dit draadje trekken

TEUS
Dan breekt het af….

GERT-JAN
Toch wil ik proberen. ……..Ga die toon weer eens spelen.

TEUS
speelt toon

GERT-JAN
Kijk es!!!!!!

GESTOMMEL

TEUS
Wat is dat?

GERT-JAN
De schat!!!

TEUS
Dat zijn ……juwelen…….

de deur van de kamer gaat open

PAP
Oh. Jullie…..wat is dat allemaal?

TEUS
stottert

PAP
Wat….hebben jullie iemand beroofd?

TEUS
Ja, nee bedoel ik. We hebben een schat ontdekt

PAP
En die zijn jullie nu aan het verdelen!

TEUS
Nee, maar we mogen hem wel houden.

GERT-JAN
Dat heeft de gravin zelf gezegd.

PAP
Oh…..dan zal ze wel genoeg geld hebben

TEUS
Bedoelt u dat we hem mogen houden?

PAP
Natuurlijk. Vergeleken met haar zijn wij arm en ze houdt dacht ik van liefdadigheid

TEUS + GERT-JAN
Hoera!!

scene 9

felicitaties door elkaar

PAP
Mam, we zullen niet vragen hoe oud je bent geworden want dat wil een vrouw nooit weten heb ik mij eens laten vertellen. Hoewel ik het moet weten maar dat ben ik vandaag vergeten

ANS
Heb jij je cadeautje al gegeven?

TEUS
Nee

PAP
nadrukkelijk En dan gaat nu Teus dacht ik iets geven

TEUS
Alsjeblieft mam, van mij en de gravin

MAM
Ik begrijp hier niks van

PAP
Je hoeft ook niet alles te begrijpen. Je bent jarig en je pakt alleen kadootjes uit en stelt geen vragen

MAM
Ja ja. Ik ben al bezig. Toe maar, wat is dat nou??

PAP
Nou vraag je alweer. Dat zie je toch? Een halsband. Of nee, dat is voor een hond. Dit is een collier.

MAM
Maar….dat zijn toch geen echte …….diamanten?

PAP
Vraag toch niet zoveel.

TEUS
Vind je hem mooi?

ANS
Wat mooi mam!

MAM
Prachtig. Maar Teus. Je hebt die ketting toch niet…..

TEUS
Hij is eerlijk van mij en nu is tie van jou

PAP
Prachtig toch?

MAM
Maar hoe…

TEUS
Mijn geheim

PAP
Het lijkt of je hem niet mooi vindt,. Niet blij ermee bent. Zoiets kan IK niet betalen

MAM
Echte diamanten……

TEUS
En dit is voor jou

ANS
Voor mij?

TEUS
Ja. Aardige jongen ben ik he?

ANS
Een ring? Veel te groot!

PAP
Het lijkt wel of je sinterklaas bent. Krijg ik ook iets van je?

TEUS
Nee pap. Maar de piano doet het weer

PAP
En geen eentonig spel meer?

TEUS
Nooit

PAP
Dan zijn er veel redenen om feest te vieren