Draai

verrassing

Eindelijk is het zover. De eerste dag van zijn pensioen. Menno staat in de badkamer voor de spiegel. Vanuit de huiskamer hoort hij mensen op de radio praten. Over grote veranderingen in de maatschappij.
Dit is de eerste dag van de rest van je leven. Kreet van Marcel, diskjockey uit de jaren zestig.

Menno denkt: vanaf vandaag kan ik die niks aan de hand mentaliteit in praktijk brengen.
Vanaf nu leven in de oppervlakte van het bestaan. Geen druk, geen dwang. Geen zorgen. En vooral zoveel mogelijk het verleden vergeten.
Niet bezig zijn met zoiets als een trauma. Familie? Bah. Ellende onder het vloerkleed.
Vervelende dingen werden vooruitgeschoven naar later.
Later?

Hij wrijft zijn gezicht in met scheerschuim. Later ………is nu. Hoe moet dat als vuil van het verleden tevoorschijn komt, wanneer je alle tijd hebt?
Met voldoening kijkt hij naar zijn ingesopte kaak. Hij verheugt zich op een fris gezicht later, begint met scheren vanaf zijn oor.
Beter dat vloerkleed ook nu niet op te tillen.
Ontspannen tikt hij schuim af in de wasbak.

Vandaag……in de periode van diskjockey Marcel schreef hij een hoorspel waarin Flip, een jongetje in een kooi wordt opgesloten door een reus. Hij bevrijdt zich door zuigballetjes over de grond te strooien waardoor die machtige reus valt waarna de sleutel van de kooi naar hem toe glijdt.
Een vriend die veel over zijn verleden wist kwam met een verrassende analyse. Volgens hem haalde hij in dat verhaal zijn big brother van tien jaar ouder onderuit. Simpel met toverballetjes. De rollen werden omgedraaid.

Broer Richard heeft hij nauwelijks in zijn leven gezien.
‘Gelukkig maar’, mompelt hij, ‘zal ik hem bellen?’ Wat een gedachte. Hoewel….
Een paar keer had hij hem willen opzoeken om over het verleden te praten maar het kwam er nooit van. Liever deed hij z’n best gruwelijke herinneringen te vergeten. Ik volgde het advies van Marcel ja. Ondersteund met vrolijke naoorlogse muziek.
Maar, vraagt hij zich af is dat wegstoppen onder het kleed wel goed geweest?

Het klinkt in ieder geval niet ontspannen.
De huid van zijn onderkaak trekt hij strak. Vluchten, het waren vluchtmomenten. Maar stel je voor dat nare herinneringen nu op een dag ineens onder het kleed vandaan kruipen?
De laatste keer dat hij Richard zag was op de negentigste verjaardag van hun moeder. Een korte ontmoeting.
Menno stopt met scheren, voelt uitgebreid aan zijn kin, zoekt of hij haartjes vergeten is. Hij weet het nog goed. Bij die verjaardag kwam hij recht op hem af. Stond voor hem als een strenge leraar.
‘Menno, je moet meer op bezoek gaan bij moeder!’
In een reflex zijn reactie:
‘Jij denkt toch zeker niet omdat JIJ het zegt dat IK nu meer naar moeder ga?‘

Op de radio hoort hij mensen praten over flexibel reageren op gebeurtenissen. Menno glimlacht en buigt zich over de wastafel. Ik ben nog steeds trots op wat ik toen tegen hem eruit flapte.
Later had hij zich verbaasd over die alerte reactie.
Zijn broer stond voor hem. Geruime tijd keek hij mij aan zonder iets te zeggen. Het leek of hij door mijn reactie ontregelt was. Geruisloos verdween hij tussen de aanwezigen.
Menno slaat water tegen zijn gezicht, met beide handen dept hij na.

Bang. Altijd die verdomde angst voor hem. Net als Flip doodsbang voor de reus. Voor ….. ach, niet meer aan denken. Streep onder het verleden, wat jij Marcel?!
Met een handdoek maakt hij zijn gezicht droog. Hij kijkt in de spiegel.
Op het moment dat zijn zus, als oudste van het gezin overleed was hij niet in Nederland. Later, na de plechtigheid hoorde hij dat Richard vooraf wilde weten of Menno bij de ceremonie aanwezig zou zijn. Als ik er was geweest was hij dus niet gekomen.…..
Menno grijnst, strijkt over zijn huid vol rimpels. De rollen omgedraaid? Hij kan het nog steeds niet geloven. Grote broer bang voor ……mij?

Een paar keer haalt hij een kam door zijn haar. Zou die brief? Tijdens een periode van verwerking van trauma’s had hij hem een brief geschreven. Over de verminking in zijn leven door dat sadistische gedrag.
Licht schudt hij zijn hoofd. Misschien was de kopie daarna genoeg geweest en een tweede brief waarin hij hem laf noemde overbodig. Overdreven ook. Aan de andere kant…. laf om nooit te reageren.
Hij drukt zijn wangen omhoog.
Op de radio is het praten over veranderingen gestopt en klinkt niks aan de hand muziek.

Dit is de eerste …….opeens voelt Menno een soort opwinding. Vandaag is een bijzondere dag. Weet je wat? Ik ga hem bellen. Waarom niet? Woede kan ik zo langzamerhand wel controleren.
Samen als broers lachen over dat verleden. We maken allemaal fouten, we zijn niet perfect. Het waren letterlijk Richards woorden in de tv studio.
Hij loopt de huiskamer in, recht op de telefoon af. Zoekt bij familie het nummer van zijn broer. Kucht. Dit past in een tijd van veranderingen.
Tijdens het intikken van het nummer begint zijn hart steeds sneller te kloppen.
‘Met Menno.’
‘Dag Menno, tot ziens.’
Verbijsterd staat hij geruime tijd met de hoorn in zijn hand. Alsof zijn telefoontje verwacht werd.

Ongewoon kalm loopt Menno terug naar de badkamer en schudt het hoofd. Zijn broer is inderdaad bang voor hem. Door de brieven? Zijn reactie op die verjaardag? Of door beide?
De rollen van vroeger omgedraaid. Prachtig! De weg van Marcel, de luchtige platendraaier ligt open.
Kort kijkt Menno in de spiegel en strijkt met beide handen over zijn frisse gladde huid.
Hangen omkeringen net als veranderingen in de lucht? Het onmogelijke, het onvoorstelbare ineens realiteit?