Echt niks?

boekenwurm

Een boek heb ik in mijn handen waarvan jij zegt het nooit weg te doen

Zeker. De man die zichzelf weggaf. De inhoud van dit prentenboek zal mij ook altijd bij blijven. Hoofdpersoon is meneer Pomeroy. Hij voelt het eind van zijn leven naderen en begint al zijn bezittingen weg te geven. Van dit boek zal ik nooit afstand doen.

Waarom?

Het verhaal is zo mooi. Van Gordon Sheppard die het geschreven heeft. Ik zie geen naam van een illustrator dus heeft hij misschien zelf de tekeningen gemaakt. Tja. Een prentenboek. Als volwassene vind ik het nog steeds prachtig ja. Weet je als kind wilde ik al graag iets voor mezelf hebben.

Herken ik. Helemaal van jou ja.

Een knuffel, een speelgoedauto, een driewieler…. later de trotse eigenaar van een glimmende nieuwe fiets!

Die zo lang mogelijk moest blijven glimmen.

In vakanties werkte ik om te kunnen kopen waar ik van droomde. Tegenwoordig geef ik uit verzamelde spullen na verloop van tijd iets weg, als ik een ander een plezier kan doen.
Ik hoorde vorig jaar in de Dordogne van de verhuurder dat het vakantiehuisje dat ik huurde te koop was. De kinderen van de eigenaar hebben geen belangstelling zei hij lachend, ze willen liever geld. Wat moeten wij met een huis.

Andere tijden...

Die kinderen uit vroegere generaties zijn opgegroeid als stevige besteders. In de consumptie en wegwerp maatschappij. Ze hebben hun eigen idee over bezit, de waarde van geld, het maken van keuzes. Tja. Op een dag citeerde een vriendin van mij haar overleden vader. Zij vertelde enthousiast dat bij een mooi huis hij altijd zei: Daar zou ik graag tegenover willen wonen. Geld had de man in overvloed, hij kon overal wonen.

Grappig. Iemand wil een locatie met een uitzicht hebben. Zoiets had voor hem waarde.

Na verloop van tijd ontdek je wat je het meest gelukkig maakt. Soms verandert die invulling, heb je ergens genoeg van. Net als schuld worden spullen op een dqg teveel. Ballast. Merk je bij verhuizingen. Ik herinner me uit de vorige eeuw Edward Albee die in het toneelstuk Alles voor de tuin laat zien hoe een echtpaar door de buren een beeld opgedrongen krijgt van een gelukkig leven. Je bent eigenaar van een mooi huis met een tuin en daarbij ook lid van een dure club. Minimaal zoveel dien je te bezittingen als je buren! Daar behoor je alles voor over te hebben. Zoals boven je stand leven. Desnoods je laat vernederen. Dat betreffende echtpaar stapt in die status wereld, ze kiezen voor sociale stevigheid in hun buurt. Liefst willen ze nog meer bezitten dan de buren.

Bezit als status dus.

Toen ik de operafilm van Visconti zag moest ik lachen. Meedogenloos hoe obsessief sommige mensen met bezit omgaan. In een dramatische scene wordt een cruiseschip overvallen door piraten en rent een van de passagiers, een oude dame naar haar hut, grijpt het juwelenkistje dat op de een kast staat en drukt dat stevig tegen de borst. Als houvast. Prachtig drama.

Mooi ja. Vastklampen aan bezit.

Wat denk je van het vastketen aan een mobiel apparaat? Een jaar geleden zie ik de zoon van een kennis overal rondlopen met een laptop. Van school gekregen zegt hij. In de brugklas wordt geen studieboek meer gebruikt.

Algemeen verschijnsel.

Elk schooljaar rook ik aan elk nieuw boek. Heerlijk. Kaften was opwindend. Geil. Een boek bezitten een feest. Maar die jongen heeft in zijn kamer ergens ver weg op een plankje nog een paar boekenv vertelde hij. Zijn computer is alles voor hem. Boezemvriend. Straks loopt hij als wandelende barcode met sensoren of chips onder de huid overal in en uit: tracked and traced. Zijn smartphone vertelt wat te doen om gelukkig te zijn. Zelf denken raakt uit de tijd.

Denk je?

Op dit moment heeft levenservaring nog enige waarde. Bij het ouder worden wint kwaliteit het van kwantiteit. Je bepaalt zelf nog steeds in vrijheid wat waarde heeft. Wat je wilt bezitten.

Hoe lang nog?

Afstand doen van bezit zie ik als een leerproces. De oneliner gelukkig zijn zonder bezit uit de mond van een oude man kan niet anders zijn dan dat hij zoiets tegen zichzelf zegt.

Vind je?

Intussen stiekem dromen over het bezitten van mensen met hulp van de nieuwste technieken.

Zou dat het doel zijn, mensen bezitten?

Sommige ouders hebben de neiging hun kinderen als bezit te zien. In De Profeet van de arabische schrijver Kahlil Gibran staat dat het doel van de opvoeding is jezelf als ouder overbodig maken. Dat kan moeilijk zijn. Ik hoorde een keer iemand zeggen: mijn partner is mijn enige bezit.

Die meneer Schwab zegt dat over een tijdje een mens niets meer bezit.

En hij zwijgt over het doel dat achter die kreet zit. De man die zichzelf weggaf. Dit boek zal nooit mijn boekenkast uitgaan meneer Schwab. Het is en blijft mijn eigendom.

Geen bezit meer, gelukkig zijn.…… Heel even klinkt dat positief.

Ja, het lijkt wijsheid uit de mond van een oude meester. Maar deze rijke zelfbenoemde wereldleider neemt niet de moeite iets te zeggen over de relatie bezit en geluk. Iedereen moet op zijn gezag deze oneliner gewoon geloven. Iedereen heeft het recht in het leven zelf te ontdekken wat hem gelukkig maakt. Oud worden zoals meneer Pomeroy.

Wat moeten we eigenlijk met die meneer Swaab?

Is het een idee zijn uitgeleefde lichaam aan de wetenschap te geven? Die kan het vol proppen met chips en de allernieuwste technische uitvindingen, snufjes zodat hij langer leeft.

Schwab is geen meneer Pomeroy.

Hij komt nooit in mijn boekenkast.

augustus 2021

uit: Gast
open spreekbuis

OVERZICHT