Cul de sac

wegwezen

HET STREELT je ego wanneer je gevraagd wordt. Zoals bij een acteerstudio om les te geven. De directeur van de Trap ken ik. Het werken met gepassioneerde studenten is spannend.

Door de toename van cursisten uit andere culturen gebeurt er regelmatig iets bijzonders. Zoals een meisje dat plotseling in een les een medestudent begint te filmen. Een voorbode voor een nieuwe tijd? Ik grijp direct in.

Bij het afwerken van een lijst namen van een nieuwe groep ontbreekt een jongen.
‘Hij komt altijd te laat’, zegt iemand.
Vreemd. Van andere docenten heb ik niets doorgekregen, terwijl we in ons team hebben afgesproken dat te laat komen als een doodzonde wordt beschouwd. Voor een student betekent dat: wachten tot een pauze in de kantine.

Tijdens mijn introductie gaat na ongeveer tien minuten de deur open en een jongen, duidelijk uit een andere cultuur loopt op zijn gemak de klas in. Direct schud ik het hoofd, maak een beweging dat hij in de kantine moet wachten.
Alsof ik lucht ben pakt hij een stoel en schuift aan bij de groep.
Een gedrag dat helemaal nieuw is voor mij. Ik herhaal nadrukkelijk mijn verzoek. Hij schudt losjes zijn hoofd, zegt dat hij voor deze opleiding heeft betaald.
Een eerste druppel.

Vanaf dat moment begint het tot mij door te dringen dat niet alleen cultuurverschil voortaan een belangrijke rol speelt, maar ook geld.
Van vrienden krijg ik verhalen. Op scholen, universiteiten worden docenten gedwongen kwaliteit te leveren. Althans zo wordt de nieuwe zakelijkheid voorgesteld.
Welke toelatingseisen stel je in het kunstonderwijs? Lastig wanneer de student voor elke seconde vaak uit eigen zak betaalt? Minder kwaliteit omdat mensen toegelaten moeten worden vanwege het geld? Een daling van het niveau lijkt dan onvermijdelijk.
Een volgende druppel.

Bij de start van een nieuwe serie lessen merk ik dat een student uit een cultuur van heel ver weg flinke problemen heeft met de communicatie. Dat komt dan nog eens bovenop het geldprobleem en het probleem van de toelatingseisen.
Bekende vraag aan het begin is waarom wil je acteren? De bewuste jongen vertelt dat hij deze cursus aangeboden heeft gekregen als immigrant. Stilte.
Ik leg zoals ik gewend ben aan een groep uit dat wanneer je acteur wilt worden, je in de eerste plaats de kunst dient. Het gaat dus niet om geld, niet om jou, niet om eigen succes of om het genieten van het bespelen van publiek.
Het is onduidelijk of deze jongen snapt wat ik bedoel.

Een week later komt hij enthousiast voor aanvang van de les op mij af. Hij vertelt auditie te hebben gedaan voor een film. Ik ben onaangenaam verrast. Het is niet de bedoeling zo snel al iets in praktijk te brengen. Dat heb ik verteld: een vak leren kost tijd.
Maar ik vermoed dat het om figuratie gaat. Opgetogen vervolgt hij:
‘En ik ben aangenomen! De les heeft dus al direct iets opgeleverd.’
Mijn hoofd begint vanzelf te schudden.
Weer een druppel.

In de les is zijn enthousiasme beduidend groter dan de eerste keer. Hij vertelt opgetogen in de pauze verder.
‘Ja, ze vroegen mij net zoals jij waarom ik wil acteren.’
Gelukkig… denk ik: ze zagen direct dat hij een beginneling is.
‘Ik heb toen gezegd dat ik lessen volg om de kunst te dienen zoals jij dat de vorige keer vertelde. Dus bedankt nog’.
Druppels.

Op een dag vraagt de directeur zich iets af wat in mijn ogen bizar is. In een volledig nuchtere staat zegt zij:
‘Waarom moet King Lear altijd een man zijn?’
Even was ik vergeten dat ze geruime tijd bezig is met het bestuderen van de positie van de vrouw in de toneelwereld. Haar vraag komt zo absurd over dat ik totaal niet weet hierop te reageren.
Het is de druppel die…..

Vijf minuten te vroeg stop ik mijn laatste les en wil met iedereen in de kantine een afscheid borrel drinken. Een van de studenten kijkt verontwaardigd.
‘Het is nog geen vier uur. Tot vier uur heb ik betaald!’
Aan het begin van elke serie lessen vertel ik dat soms een les korter, soms langer duurt. Iedereen snapt dat. Geen probleem.
De zelf betalende of gesubsidieerde deelnemer was daarbij niet aanwezig. Kwam te laat.

mei 2022